बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूको फैसला कार्यान्वयनतर्फको ऋण असुली प्रकृया वास्तवमा न्यायाधिकरण स्थापना भएको दोस्रो बर्ष अर्थात आ.व.२०६१।०६२ देखि शुरूवात भएको हो । जसअनुसार आ.व.२०६१।०६२ मा वाणिज्य बैंकको २ थान र वित्तीय संस्थाको २ थान गरी जम्मा ४ थान मुद्दाबाट रू.७९.४१ लाख असुल भएको देखिन्छ । आ.व.२०६२।०६३ मा बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूको गरी जम्मा १३ थान मुद्दाबाट रू.३९३.०९ लाख असुल भएको, जुन पहिलो बर्षको तुलनामा ३९५.०१ प्रतिशतले बढी असुली भएकोले देखिन्छ । आ.व.२०६३।०६४ मा जम्मा ३२ थान मुद्दाबाट रू.११५२.८६ लाख असुली भएको जुन पहिलो बर्षको तुलनामा १०५२.८६ प्रतिशतले बढी र आ.व.२०६२।०६३ को तुलनामा १९३.२८ प्रतिशतले बढी असुली भएको छ । आ.व.२०६४।०६५ र आ.व.२०६५।०६६ मा क्रमशः ७८ थान र १२६ थान मुद्दाबाट क्रमशः रू.२७६७.१६ लाख र रू.८२०२.८२ लाख असुली भएको देखिन्छ, जुन आ.व.२०६३।०६४ र आ.व.२०६४।०६५ को तुलनामा क्रमशः १४०.०३ प्रतिशत र १९६.४३ प्रतिशतले बढी असुली भएको पाइन्छ । आ.व.२०६६।०६७ र आ.व.२०६७।०६८ मा क्रमशः ३०९ थान र १९८ मुद्दाबाट क्रमशः रू.१६३६२.६७ लाख र रू.१४५६९.८८ लाख असुली भएको छ, जुन आ.व.२०६५।०६६ र आ.व.२०६६।०६७ को तुलनामा क्रमशः ९९.४८ प्रतिशतले बढी असुली भएको र १०.९६ प्रतिशतले असुली घटेको देखिन्छ । आ.व.२०६८।०६९ मा १२९ थान मुद्दाबाट जम्मा रू.११८५४.२३ लाख असुल भएको देखिन्छ, जुन आ.व. २०६७।०६८ को तुलनामा १८.६४ प्रतिशतले घटी रहेको छ । अन्त्यमा, आ.व.२०६९।०७० मा जम्मा १११ थान मुद्दाबाट रू. १४४१९.०४ लाख असुली भएको, जुन आ.व.२०६८।०६९ मा असुली भएको रकमको तुलनामा २१.६३ प्रतिशतले असुली बढेको देखिन्छ ।
समष्टीमा, आ.व.२०६१।०६२ देखि आ.व.२०६९।०७० सम्ममा न्यायाधिकरणबाट फैसला भएका २५९९ थान मुद्दाहरूमध्ये वाणिज्य बैंकहरूतर्फ आंशिक रूपमा २४३ थान मुद्दाबाट आंशिक असुली भएको रू.५७२९.७६ लाख र ७१९ थान मुद्दाबाट पूरा असुली भएको रू.६२४६७.९३ लाख समेत गरी जम्मा ९६२ थान मुद्दाबाट रू.६८१९७.६९ लाख असुली भएको र फाइनान्स कम्पनीहरूतर्फ आंशिक र पूरा असुली गरी ३८ थान मुद्दाबाट रू.१६०३.४७ लाख असुली भएकोसमेत गरी उपरोक्त अवधिमा जम्मा १००० थान मुद्दाबाट रु.६९८०१.१६ लाख अर्थात् रू.६ अर्ब ९८ करोड ०१ लाख १६ हजार असुली भएको छ ।
यसै क्रममा आ.व.२०६८।०६९ सम्म जिम्मेवारी सरी आएको ४२६ थान मुद्दा र चालु आर्थिक बर्षको कार्यान्वयनको लागि इजलासबाट ऋण असुली अधिकृतलाई लिखित आदेश दिएको १५५ थान गरी जम्मा ५८१ थान मुद्दा मध्ये चालु आर्थिक बर्ष १०० थान मुद्दाबाट असुली भई ४८१ थान मुद्दाहरू कारवाहीको लागि बाँकी रहेका छन् । साथै आशिंक असुली तर्फको मुद्दाका सम्बन्धमा सरोकारवाला बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूलाई ऋणी वा जमानीकर्ताहरूको धितो वा अन्य सम्पत्ति देखाउन पत्राचार भइरहेको छ ।
न्यायाधिकरणको फैसलाबाट वाणिज्य बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूलाई भरी भराउ गराई दिने ठहर भएको मागदावी वापतको रकमको तुलनामा कार्यान्वयनतर्फ असुली भएको रकम आधा भन्दा कम अर्थात ५० प्रतिशतभन्दा कम देखिनुमा धितोमा रहेको सम्पत्ति कमसल वा पर्याप्त नहुनु, बिना कारण धितोमा रहेको जग्गाको क्षेत्रफल घटाई लिलाम बिक्री गर्नु, बिना धितो कर्जा प्रवाह गर्नु, धितोमा रहेको सम्पत्ति लिलाम बिक्री नै नहुनु र ऋणी वा जमानीकर्ताको अन्य सम्पत्ति फेला पर्न नसक्नु आदिजस्ता प्रमुख कारणहरू जिम्मेवार रहेको अनुभव गरिएको छ । ऋण असुलीसम्बन्धी विवरण परिशिष्ट ९ र १० मा उल्लेख गरिएको छ ।